Według dostępnych analiz ślad węglowy bananów sprowadzanych z Ameryki Łacińskiej może wynosić od około 600 do nawet 1000 g CO₂ na kilogram owoców, w zależności od kraju pochodzenia, transportu oraz sposobu dystrybucji.
Dla porównania, certyfikowany przez AENOR ślad węglowy bananów z Wysp Kanaryjskich wynosi około 121–195 g CO₂ na kilogram owoców.
Oznacza to, że europejskie banany z Wysp Kanaryjskich mogą generować nawet kilkukrotnie niższy ślad węglowy niż wiele bananów sprowadzanych z drugiego końca świata.
Banan a ślad węglowy
Według dostępnych analiz ślad węglowy bananów sprowadzanych z Ameryki Łacińskiej może wynosić od około 600 do nawet 1000 g CO₂ na kilogram owoców, w zależności od kraju pochodzenia, transportu oraz sposobu dystrybucji.
Nie powinno to dziwić.
Większość bananów dostępnych w Polsce pokonuje ponad 11 000 kilometrów, czyli ponad jedną czwartą obwodu Ziemi. Po drodze przechodzi przez porty, magazyny, dojrzewalnie, centra logistyczne oraz kolejne etapy transportu.
To właśnie dlatego banan jest jednym z najbardziej podróżujących owoców świata.
Czy istnieje alternatywa?
Okazuje się, że tak.
Ile kilometrów pokonuje banan zanim trafi do Polski?
Banany należą do owoców pokonujących jedne z najdłuższych tras w światowym handlu żywnością.
Większość bananów dostępnych w Polsce pochodzi z Ameryki Środkowej lub Ameryki Południowej. Najczęściej są to kraje takie jak Ekwador, Kolumbia
Tam rozpoczyna się długa podróż.
Plantacja.
Port.
Statek.
Atlantyk.
Rotterdam.
Magazyny.
Dojrzewalnie.
Centra logistyczne.
Hurtownie.
Sklepy. Markety
A na końcu dopiero nasz brzuszek
Łączna droga banana może przekroczyć 11 000 kilometrów.
To ponad jedna czwarta obwodu Ziemi.
Od momentu zerwania owocu do chwili jego spożycia przez polskiego konsumenta może minąć nawet około dwóch miesięcy, a czasami jeszcze więcej.
Ile płynie statek z bananami?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby interesujące się pochodzeniem żywności.
W rzeczywistości transport morski jest tylko częścią całej historii.
Banan musi zostać zerwany.
Przewieziony do portu.
Załadowany na statek.
Przetransportowany przez ocean.
Następnie trafia do magazynów, dojrzewalni, centrów logistycznych i hurtowni.
Dopiero później dociera do sklepu.
I dopiero wtedy do konsumenta.
To właśnie dlatego droga banana liczona jest częściej w miesiącach niż w dniach.
Ślad węglowy banana – to nie tylko emisja CO₂
Kiedy słyszymy hasło „ślad węglowy”, najczęściej myślimy o emisji CO₂.
W przypadku bananów temat jest znacznie szerszy.
To nie tylko paliwo zużywane przez statki.
To również magazyny.
Chłodnie.
Wentylacja. Gaz.
Przeładunki.
Transport drogowy.
Dojrzewalnie.
Cała infrastruktura pracująca przez wiele tygodni po to, aby owoc mógł pokonać tysiące kilometrów.
Do tego dochodzą opakowania, nawozy, środki ochrony roślin i cały przemysł wspierający globalny handel żywnością.
To nie jest tylko banan.
To ogromny system logistyczny działający każdego dnia na całym świecie.
Coraz więcej osób interesuje się dziś tym, jaki ślad węglowy ma banan, ile płynie statek z bananami oraz skąd pochodzą banany dostępne w polskich sklepach.
To dobre pytania.
Bo dopiero poznając drogę produktu możemy świadomie ocenić, ile energii, paliwa i zasobów potrzeba, aby zwykły banan trafił na nasz stół.
Ile naprawdę kosztuje banan?
To właśnie tutaj pojawia się najciekawsze pytanie.
Większość konsumentów zakłada, że płacąc za banana, płaci przede wszystkim za owoc.
Tymczasem sam owoc stanowi często tylko niewielką część całego kosztu.
Znacznie większy udział mają później transport, magazynowanie, przeładunki, dojrzewalnie, dystrybucja, handel i cała logistyka niezbędna do utrzymania globalnego systemu dostaw.
Kupując banana, płacimy więc nie tylko za owoc.
Płacimy za całą drogę, którą musiał pokonać, zanim trafił do naszego koszyka.
I właśnie tutaj warto zadać sobie pytanie:
czy naprawdę nie istnieje prostsza droga?
A gdyby istniała bliższa alternatywa?
Przez wiele lat odpowiedź była prosta.
Nie było alternatywy.
Jeżeli Polak chciał kupić banana, musiał zaakceptować globalny model dostaw.
Dziś sytuacja wygląda inaczej.
Mało kto wie, że banany uprawiane są również w Europie.
Największym europejskim regionem produkcji są należące do Hiszpanii Wyspy Kanaryjskie.
Dla wielu osób jest to zaskoczenie.
Tymczasem mieszkańcy Hiszpanii, Francji czy Niemiec od dawna znają banany kanaryjskie i traktują je jako jedną z dostępnych opcji wyboru.
Coraz więcej osób szuka dziś odpowiedzi na pytania: gdzie kupić ekologiczne banany, czy istnieją europejskie banany oraz czy można kupić banany dojrzewające bardziej naturalnie.
Jeszcze kilka lat temu odpowiedź była trudna.
Dziś coraz częściej prowadzi ona właśnie na Wyspy Kanaryjskie.
Wyspy Kanaryjskie – europejski region produkcji bananów
Do najciekawszych cech bananów kanaryjskich należy sposób ich wzrostu.
Według informacji publikowanych przez producentów z Wysp Kanaryjskich owoce dojrzewają na roślinie nawet około sześciu miesięcy.
To nawet trzy miesiące dłużej niż wiele bananów produkowanych na potrzeby globalnego handlu.
Wynika to między innymi z odmiennych warunków klimatycznych panujących na wyspach.
Wolniejszy wzrost oznacza jednak również dłuższy kontakt owocu z rośliną.
Pytanie brzmi retorycznie: Co jest lepsze? Rosnąć 3 miesiące dłużej na palmie czy dojrzewać sztucznie 2 miesiące w transporcie.
Wielu konsumentów uważa, że właśnie dlatego banany kanaryjskie wyróżniają się bardziej intensywnym aromatem, wyższą naturalną słodyczą i charakterystycznym smakiem.
Dla wielu osób różnica przypomina porównanie pomidora dojrzewającego naturalnie na krzaku z pomidorem produkowanym w przemysłowej szklarni przede wszystkim z myślą o długim transporcie i eksporcie — czyli zerwanym jeszcze na zielono.
Pomidor to pomidor.
Niby.
W kanapce i tak wiele osób nie zauważy różnicy.
To samo można powiedzieć o bananie.
Ale czy na pewno będzie to prawda?
Aromat.
Poziom słodyczy.
Intensywność smaku.
Świadomość pochodzenia.
Przebytej drogi.
Sposobu uprawy.
Nawożenia.
Środków ochrony roślin.
Dla części osób te różnice nie będą miały znaczenia.
Dla innych będą kluczowe.
Zwłaszcza dziś, gdy coraz więcej konsumentów świadomie szuka żywności ekologicznej i chce wiedzieć nie tylko co je, ale również skąd pochodzi dany produkt i jaką drogę pokonał, zanim trafił na stół.
Czy banany z Wysp Kanaryjskich mają niższy ślad węglowy?
Według danych certyfikowanych przez AENOR ślad węglowy bananów z Wysp Kanaryjskich wynosi około 121–195 g CO₂ na kilogram owoców.
To kilkukrotnie mniej niż w przypadku wielu bananów sprowadzanych z Ameryki Południowej.
Różnica wynika przede wszystkim z krótszej drogi transportu, mniejszej liczby przeładunków oraz znacznie prostszego łańcucha dostaw.
I właśnie tutaj zaczyna się ciekawa historia europejskiego banana.
Banany z Wysp Kanaryjskich należą obecnie do najlepiej udokumentowanych pod względem śladu węglowego bananów dostępnych na rynku europejskim.
To nie jest godzina drogi z Poznania
Jose z Teneryfy nie jest naszym sąsiadem.
Dzieli nas około 4500 kilometrów.
To wciąż kawał drogi.
Ale gdy porównamy to z ponad 11 000 kilometrów pokonywanymi przez większość bananów z Ameryki Łacińskiej oraz podróżą trwającą często około dwóch miesięcy, nagle okazuje się, że Teneryfa leży zaskakująco blisko.
Z perspektywy banana Jose mieszka właściwie kilka wiosek dalej.
Transport morski z Kanarów do Hiszpanii trwa zwykle około 2–3 dni.
Następnie owoce mogą zostać przewiezione europejską siecią autostrad bezpośrednio do Polski.
Kolejne 2–3 dni.
To najkrótsza droga, jaką europejski banan może dziś pokonać do polskiego konsumenta.
Absurdy współczesnej logistyki
Paradoks polega na tym, że nawet na Wyspach Kanaryjskich można czasami spotkać w sklepach banany pochodzące z Ameryki Łacińskiej.
Brzmi absurdalnie.
Ale właśnie tak działa współczesna logistyka.
Towar trafia do wielkich centrów dystrybucyjnych.
Przechodzi przez globalny system magazynów i pośredników.
A następnie wraca do regionów, które same produkują banany.
To druga strona globalizacji.
Nie zawsze liczy się najkrótsza droga.
Najczęściej liczy się ekonomia skali.
Ślad węglowy czy zdrowy rozsądek?
W FrutaFresca nie interesują nas modne hasła, raporty pełne statystyk ani spektakularne akcje medialne z przyklejaniem się do asfaltu w imię rzekomego ratowania planety.
Świat ma znacznie większe problemy niż to, czy ktoś kupi jednego banana więcej lub mniej.
Fabryki pracują pełną parą.
Rzeki są zanieczyszczane.
Plastik masowo trafia do mórz i oceanów.
Tego nie zmienimy jednym artykułem.
Możemy jednak zadawać proste pytania.
Czy żywność zawsze musi podróżować przez pół świata?
Czy można zrobić coś prościej, lepiej, zdrowiej i bardziej naturalnie?
Możemy zacząć od siebie. Codziennie.
Rozumiejąc, że to, co wkładamy do brzucha, ma wpływ na środowisko, na to, co nas otacza, a ostatecznie również na nas samych.
Podobno jesteśmy tym, co jemy.
Jest w tym więcej prawdy, niż wielu z nas chciałoby przyznać.
Dla FrutaFresca ślad węglowy nie jest wyłącznie liczbą w raporcie.
Jest również pewną wskazówką dotyczącą jakości produktu i długości drogi, którą musiał pokonać.
Im bardziej skomplikowany staje się system dostaw, tym większe ryzyko, że kosztem logistyki ucierpi świeżość, smak i naturalne właściwości owocu.
Więcej magazynów.
Więcej przeładunków.
Więcej dni.
Więcej tygodni.
Więcej miesięcy.
Czasami warto zadać sobie proste pytanie:
czy naprawdę wszystko, co jest możliwe logistycznie, ma również sens?
Niektóre rzeczy opłaca się robić.
Inne warto robić.
To nie zawsze jest to samo.
Czy Polacy mogą żyć bez banana?
Oczywiście, że mogą.
Tak samo jak mogą żyć bez kawy, kakao czy awokado.
Pytanie nie brzmi jednak, czy banan jest nam potrzebny.
Pytanie brzmi:
jakiego banana chcemy jeść?
Czy takiego, który pokonał ponad jedną czwartą obwodu Ziemi?
Czy może takiego, który dojrzewał dłużej, podróżował krócej i trafił na nasz stół prostszą drogą?
Nie musisz od razu zmieniać świata.
Wystarczy czasem spojrzeć na drogę, jaką pokonał produkt zanim trafił do koszyka, do brzucha.
Przez ostatnie lata sprowadziliśmy tysiące kilogramów owoców z Hiszpanii i Wysp Kanaryjskich. Jedna rzecz zaskakuje nas regularnie — większość klientów nie wie, że europejskie banany w ogóle istnieją.
Właśnie dlatego we FrutaFresca tak dużo uwagi poświęcamy pochodzeniu żywności, jakości oraz skracaniu drogi produktu od plantacji do konsumenta.
To dobry początek. Smacznego!
Na zdjęciu przykład banana kanaryjskiego klasy premium bez gazowania w idealnym stadium dojrzałości. W tym stanie trafia do handlu, do obiegu Europejskiego.
